AI
Eerst begrijpen waar het vastloopt
‘Organisaties moeten dialoog voeren en verwachtingen managen’
Het potentiële rendement van de inzet van Artificial Intelligence voor organisaties is torenhoog. Niet voor niets staan AI-projecten intussen in elk bedrijf bovenaan de agenda. Maar te vaak leidt dit enthousiasme tot te snelle en te versnipperde initiatieven, die net niet brengen wat ervan verwacht werd. Dat ziet Menno Lanting. Hij adviseert al decennialang organisaties over wat nodig is om van technologische mogelijkheden naar echte organisatieveranderingen te komen. ‘Kansen en bedreigingen gaan hierbij hand in hand,’ zegt hij. Op het Time Out relatie-event van SOS International in november 2026 nam hij de aanwezigen mee in zijn visie op de inzet van AI in organisaties.
Je hoort het bijna dagelijks in organisaties en bedrijven. ‘Dat lijkt een goed AI-initiatief; laten we een pilot doen.’ Of: ‘Dit proces verloopt wat stroef; laten we kijken of we het met AI kunnen oplossen.’ Het is precies die dynamiek waardoor het misgaat, constateert Menno. ‘Op de eerste plaats: AI is een hulpmiddel, geen lapmiddel,’ zegt hij. ‘Het is niet de oplossing voor alles. AI is in zijn beste vorm een hefboom van goed naar beter. En die hefboom werkt dan ook nog alleen als er aan drie voorwaarden wordt voldaan. Er moet een strategie zijn. Deze moet worden gecombineerd met het inzicht in de praktijk op de verschillende niveaus in de organisatie. En iedereen moet meedoen.’
Denk als keten
Het advies van Menno aan organisaties is meestal: ‘Breng eerst in kaart waar het werk vastloopt en waardoor dat komt. Onderzoek vervolgens wat je kunt schrappen, anders kunt organiseren of met AI kunt ondersteunen. Soms verbeter je daarmee een bestaand proces. Soms blijkt dat je het hele proces anders kunt inrichten.’ Voor organisaties als SOS International, een echte ketenorganisatie, wijst Menno op de noodzaak om de AI-inzet toe te passen in samenspraak met de andere partners in de keten. ‘Eén onderdeel van de keten optimaliseren met AI brengt meestal niet de gewenste snelheid of kwaliteitsverbetering. Dat gebeurt wel als wat daarvoor of daarna komt erop is afgestemd.’
Lees verder onder het kader ▼
Wie is Menno Lanting?
Menno Lanting is een vooraanstaand expert op het gebied van digitale transformatie, kunstmatige intelligentie (AI) en modern leiderschap. Hij is een veelgevraagd adviseur, spreker en auteur. Hij laat organisaties zien waarom de grootste uitdaging van AI niet in de technologie zit, maar in hoe je als organisatie beslist, samenwerkt en je werk inricht. Met scherpe voorbeelden maakt hij zichtbaar wat nodig is om van technologische mogelijkheden naar echte veranderingen te komen.
Menno verzorgde al vele keynotes en workshops en heeft ook een Digital Leadership Program ontwikkeld. Hij schreef maar liefst 14 boeken over innovatie en disruptie binnen organisaties, waarmee hij meer dan 250.000 lezers bereikte. Enkele van zijn boeken gaan specifiek over AI, waaronder ‘20 vragen en antwoorden over AI’ en ‘Uit het transformatiemoeras’. Zijn boeken zijn te bestellen via mennolanting.nl.
Vragen beantwoord krijgen
Intussen is AI een verzamelnaam geworden voor veel verschillende toepassingen. De ontwikkelingen gaan razendsnel en brengen daardoor ook uitdagingen met zich mee. Bijvoorbeeld op het punt van betrouwbaarheid en veiligheid. Menno is daar nuchter over. ‘We moeten met z’n allen erkennen dat het ook wel eens mis kan gaan. Het is voor organisaties ondoenlijk om AI volledig te begrijpen of om de risico’s in z’n geheel te overzien. Dat hoeft ook niet. Maar voor je AI-toepassingen in de organisatie inzet, moet je wél weten welke risico’s en vragen voor jouw organisatie van belang zijn en zorgen dat je die vragen beantwoord krijgt.’
AI-‘brandoefeningen’
‘Het is bovendien goed ons te realiseren, dat als er iets misgaat met AI, het in de meeste gevallen toch te wijten is aan menselijk handelen,’ vervolgt Menno. ‘Trainen is dan ook de beste risicobeheersing. Niet eenmalig, maar als een continu proces. Hoe meer kennis en kunde er is onder de medewerkers, hoe beter het gebruik van AI in goede banen geleid kan worden.’ Dat vraagt iets van organisaties, meent Menno. ‘Het vraagt tijd en ruimte. Bijvoorbeeld om voortdurend intern de dialoog te blijven voeren, om de behoeften en vragen van medewerkers boven tafel te krijgen. Om de verwachtingen te managen over wat AI wel en niet kan betekenen; AI is geen heilige graal. En om iedereen bewust te maken van de risico’s. Net als brandoefeningen met elkaar scenario’s voorbereiden: wat doen we als het misgaat?’
Onderscheidend in je specialisme
Intussen zitten consumenten zelf ook niet stil. Hulpverleners van SOS International merken steeds vaker dat ook reizigers met een hulpverzoek AI gebruiken en met de nodige voorkennis de alarmcentrale benaderen. ‘Dat geeft een gevoel van zelfredzaamheid en eigen regie,’ veronderstelt Menno. ‘Het heeft ook geen zin om dat weg te wuiven of af te wijzen. Waar je als organisatie onderscheidend in blijft, is in je eigen specialisme. Wat kun je als hulpverlener toevoegen nadat AI bijvoorbeeld al de polis heeft vergeleken? Dat is voor de hulpvrager: de AI-output in de juiste context plaatsen en de nodige duiding geven. Op basis van je eigen praktijkervaring, gedetailleerde kennis en kunde. Daarin zit de toegevoegde waarde van de hulpverlener. En als AI zo voor beide partijen een middel is om het noodhulpverleningsproces te versoepelen en te versnellen, dan doet het precies waarvoor het bedoeld is.’