2. Belangrijkste schade-oorzaken
in cijfers

De Brand verzekeringsbranche is, na de Motorbranche, de grootste markt qua premievolume. De belangen zijn hier dus groot en er gaat veel aandacht uit naar het aantal schades en de schadelast. Trends in woningbranden, woninginbraken en natuurlijk het klimaat spelen hier een rol en zijn voor een groot deel bepalend voor de ontwikkeling van de Brand schadelast en de consequenties hiervan voor verzekeraars en andere spelers in de keten.


In dit hoofdstuk nemen we de Brand schadelast onder de loep. Aan de hand van data vanuit CED brengen we de totale schadelast in de branche in kaart en kijken we naar hoe deze zich de afgelopen jaren heeft ontwikkeld. In 2016 presenteerde CED een eerste editie van het Trendrapport Property: dit rapport is een update van dat onderzoek. Klik hieronder voor een omschrijving van de methodiek.

Op basis van de cijfers van CED onderscheiden we de vijf belangrijkste schade-oorzaken: brand, water, diefstal & inbraak, storm en overig. Onder storm vallen alle schades als gevolg van noodweer, dus bijvoorbeeld ook hagel. De categorie overig omvat alle schade-oorzaken die niet in een van de andere vier groepen vallen. Verder worden de belangrijkste trends en cijfers uit dit onderzoek uitgelicht.


Bij het onderzoek ligt de focus op vier statistieken:

• Schadelast - het totale schadevolume;

• Aantal schades - het totale aantal schades;

• Gemiddeld schadebedrag - de schadelast gedeeld door het aantal schades;

• Aantal schades per huishouden - het aantal particuliere schades gedeeld door het aantal huishoudens. Dit wordt ook wel aangeduid als de schadefrequentie.


Klik hieronder voor de overzichtstabellen met alle schadecijfers die u kunt gebruiken als naslagwerk. Hier vindt u ook een beknopte toelichting op hoe de cijfers in het rapport tot stand zijn gekomen en wat de belangrijkste verschillen zijn ten opzichte van de vorige editie.

De belangrijkste trends & conclusies

Jaarlijks gemiddeld aantal schades

De Brand branche krijgt jaarlijks te maken met gemiddeld 1,4 miljoen schades die gezamenlijk een totaal schadevolume hebben van € 2,3 miljard.

Totale schadelast

De totale schadelast kent geen structureel stijgende trend maar fluctueert steeds meer

van jaar tot jaar.

Volatieler klimaat veel invloed op schadelast

De invloed van een volatieler klimaat is duidelijk te herkennen. De afgelopen vijf jaar waren stormen goed voor gemiddeld 9% van de totale schadelast maar met uitschieters van 3% in 2017 tot 20% in 2018.

Aantal schades vs schadelast

In termen van aantal schades is circa 87% afkomstig van particulieren, de resterende 13% komt van bedrijven. In termen van schadelast is de verhouding meer in balans: 52% komt van particulieren en 48% van bedrijven. Dit verschil wordt verklaard door een aanzienlijk hoger gemiddeld schadebedrag per schade bij bedrijven dan bij particulieren. Een particuliere schade kost gemiddeld € 1.000 ten opzichte van € 5.600 voor een zakelijke schade.

Oorzaak schadelast

In 2018 werd bijna 66% van de particuliere schadelast veroorzaakt door storm- en waterschade. Schades veroorzaakt door brand zijn dominant in het zakelijke segment met een aandeel van 42% in de totale zakelijke schadelast.


De Brand branche krijgt jaarlijks te maken met gemiddeld 1,4 miljoen schades die gezamenlijk een totaal schadevolume hebben van € 2,3 miljard.

De schadelast in de Brandmarkt schommelt de laatste vijf jaar tussen de € 2,2 en € 2,6 miljard. Van een duidelijk stijgende trend over de lange termijn lijkt geen sprake te zijn. In 2017 lag de schadelast nog 5% lager dan in 2012. De verschillen tussen de jaren zijn groot: in 2017 daalde de schadelast met 25% om vervolgens afgelopen jaar weer met 28% te stijgen. De impact van stormen en noodweer is hier de belangrijkste verklaring voor: een enkele dag met een zware storm kan voldoende zijn om de schadelast in een jaar honderden miljoenen hoger te laten uitvallen. Deze schommelingen hebben een direct effect op het resultaat van verzekeraars. Dit is gelijk ook een van de grootste uitdagingen voor de branche: het garanderen van een structureel positief resultaat terwijl de volatiliteit van het klimaat alsmaar toeneemt.


Het klimaat wordt steeds vaker bepalend voorde schadelast in een jaar

Het verschil in schadelast tussen jaren wordt voor een groot deel verklaard door stormschades. Jaren waarin zware stormen Nederland teisteren zijn jaren waarin de schadelast piekt. De zomerstormen van juli 2016 en het noodweer van januari 2018 zijn duidelijk terug te zien in de cijfers. In 2018 is naar schatting zelfs een vijfde van de schadelast het gevolg van stormen. Daarentegen hebben rustige jaren zonder noodweer direct een positieve impact op het resultaat. In 2017 was er slechts € 57 miljoen aan stormschade en verbeterde de bruto gecombineerde ratio bij verzekeraars van 106% naar 89%. Belangrijk is dat het hier specifiek gaat om schadelast in de Brandmarkt: schade aan bijvoorbeeld auto’s valt hier dus niet onder.


Door de aanhoudende klimaatveranderingen lijkt de frequentie en intensiteit van de stormschades de laatste jaren toe te nemen. Klimaatbeleid wordt een steeds groter thema in de politiek en in het bedrijfsleven. Maar zelfs als er significant klimaatbeleid komt, zal het tij niet op korte termijn gekeerd zijn. De branche zal zich dus actief moeten voorbereiden op hoe zij deze trend de komende decennia beter kan beheersen, zowel in termen van schadepreventie als schade-afhandeling.

Figuur 2.1
Brand: schadelast & aantal schades

Bron: DNB, Verbond van Verzekeraars, CED, Baken Adviesgroep

Figuur 2.2
Stormschade schadelast x mln. (% van totale schadelast)

Bron: CED, Baken Adviesgroep

Figuur 2.3
Schadelast & aantal schades naar segment (2018)

Bron: CED, Baken Adviesgroep

Schadelast vrijwel gelijk verdeeld over particuliereen zakelijke schades maar groot verschil in gemiddeld schadebedrag

In 2018 kwamen in het particuliere segment meer dan 6,5 keer zoveel schades voor dan in het zakelijke segment. Toch was de schadelast vrijwel gelijk ver deeld: 52% van de schadelast uit particuliere schades en 48% uit zakelijke schades. De verklaring hiervoor is tweeledig. Ten eerste telt Nederland aanzienlijk meer huishoudens dan bedrijven, dus is het aantal particuliere schades ook hoger. Daarnaast zijn schades aan bedrijfspanden en inventaris in de regel duurder dan schades bij huishoudens. Dat maakt dat het gemiddelde schadebedrag per schade in de zakelijke branche vele malen hoger ligt: de afgelopen vijf jaar kostte een zakelijke schade gemiddeld € 5.600 ten opzichte van zo’n € 1.050 voor een particuliere schade.

Bijna twee derde van de particuliere schadelast in 2018 werd veroorzaakt door storm- en waterschade

De afgelopen vijf jaar hebben schades met brand als oorzaak het grootste aandeel in de totale schadelast (33%), gevolgd door waterschade (26%) en diefstal & inbraak (16%). Stormschade komt pas op de vierde plaats en is goed voor gemiddeld 13% van de particuliere schadelast. In 2018 zorgden storm- en waterschade daarentegen voor meer schadelast in het particuliere segment dan diefstal en brand.

Figuur 2.4
Particuliere schadelast naar oorzaak (2018 / x mln.)

Bron: CED, Baken Adviesgroep

Figuur 2.5
Aantal particuliere schades naar oorzaak (index 2014 = 100)

Bron: CED, Baken Adviesgroep

Figuur 2.6
Gemiddeld schadebedrag particuliere schades (2014-2018)

Bron: CED, Baken Adviesgroep


Aantal particuliere schades neemt toe, alleen diefstal en inbraakschades dalen

Van de verschillende oorzaken laat in het particuliere segment alleen het aantal diefstal- en inbraakschades een duidelijke daling zien. In 2014 waren er nog 70.000 diefstal-en inbraakschades terwijl dit in 2018 is afgenomen tot 52.000 (-26%). Bij alle overige schade-oorzaken is het aantal schades de afgelopen jaren vrijwel gelijk gebleven of zelfs gestegen. Zo is het aantal branden opgelopen van circa 100.000 in 2014 tot 118.000 in 2018 (+16%) en is het aantal waterschades in dezelfde periode met zelfs 22% gestegen.

Het gemiddelde schadebedrag is in het particulieresegment het hoogst voor brand en diefstalschades

Een opstal- of inboedelschade bij huishoudens kost gemiddeld € 1.050. Dit bedrag verschilt significant per oorzaak: branden en diefstal of inbraken kosten beide tussen de € 3.000 en € 4.000 per schade, terwijl een waterschade nog geen € 600 kost.

Schades veroorzaakt door brand zijn dominant in het zakelijke segment met een aandeel van 42% in de totale zakelijke schadelast

Van de € 1.192 miljoen aan zakelijke schadelast in 2018 was € 500 miljoen het gevolg van brand-schades. Branden in bedrijfspanden en op industrieterreinen staan erom bekend veel schade aan te richten en zijn regelmatig in het nieuws. Schade-oorzaken in de categorie Overig laten zien dat hier ook een significant deel van de zakelijke schadelast zit. Water- storm- en diefstal & inbraakschade zijn goed voor circa een derde van de totale zakelijke schadelast.

Kostbare brandschades bij bedrijven nemen toe in aantal en verhogen zakelijke schadelast

Het aantal zakelijke schades met brand als oorzaak is in vijf jaar tijd bijna verdubbeld van 21.600 in 2014 naar 41.000 in 2018. Gecombineerd met het hoge schadebedrag van bedrijfsbranden van gemiddeld € 13.790, is brand duidelijk de belangrijkste schadeoorzaak in het zakelijke segment. Ter vergelijking: de gemiddelde zakelijke schade kost € 5.600.


Net als in het particuliere segment, is ook bij bedrijven het aantal waterschades fors toegenomen. Doordat waterschades binnen het zakelijke segment een relatief laag gemiddeld schadebedrag hebben, is de impact op de totale schadelast beperkt tot zo’n 11% van de jaarlijkse schadelast.


Figuur 2.7
Zakelijke schadelast naar oorzaak (2018 / x mln.)

Bron: CED, Baken Adviesgroep

Figuur 2.8
Aantal zakelijke schades naar oorzaak (index 2014 = 100)

Bron: CED, Baken Adviesgroep

Figuur 2.9
Gemiddeld schadebedrag zakelijke schades (2014-2018)

Bron: CED, Baken Adviesgroep

Heeft u naar aanleiding hiervan opmerkingen, vragen of ideeën?
Wij ontvangen uw feedback graag!