3. Stormschade uitgelicht: drie stormen op een rij

Storm betekent chaos in Nederland. Van omgewaaide schuttingen tot daken die van boerderijen vliegen: de impact is al snel groot. Eén zware storm kan bepalend zijn voor het resultaat van verzekeraars in een jaar en voor het expertisecorps dat de schades behandelt. Zo zijn experts in 2018 vrijwel het hele jaar bezig geweest met de nasleep van de storm die Nederland in januari van dat jaar trof. De grote stormen die ons land de afgelopen jaren aandeden hebben het onderwerp stormschade definitief op de kaart gezet.


De uitzonderlijke omvang van de storm in 2018 is terug te zien in het procentuele aandeel van storm schade in de totale schadelast: in 2018 was stormschade goed voor een vijfde van de gehele schade last. In eerdere jaren met zware stormen, zoals 2016, kwam dit percentage niet boven de 11%.

Deze stijgende schadelast komt niet direct doordat het vaker stormt in een jaar, maar eerder doordat stormen zwaarder worden. Ook het claimgedrag speelt een rol: consumenten worden mondiger en claimen eerder, onder andere doordat zij zich, bijvoorbeeld via sociale media, meer bewust zijn van het feit dat ze kunnen claimen.


Uit de data blijkt dat de impact van één enkele zware storm op de stormschade in een jaar steeds groter wordt. Was de zware storm Christian van 28 oktober 2013 goed voor driekwart van alle stormschade in dat jaar, in 2018 nam de Westerstorm van 18 januari maar liefst 95% van alle stormschade voor zijn rekening.


Kijken we naar het aantal schades en het gemiddelde schadebedrag, dan zien we ook verschillen tussen de stormen. De storm van juni 2016 sloeg met name toe in Noord-Brabant: 90% van de schades kwam uit deze provincie. Omdat het getroffen gebied relatief klein was, leidde dit tot een lager aantal claims dan bij de andere stormen. De zwaarte van deze storm joeg het gemiddelde schadebedrag wel omhoog: dat lag bijna twee keer zo hoog. Bij de Westerstorm van 2018 was dit beeld anders: omdat de storm een groot deel van Nederland aandeed, lag het aantal claims hier uit zonderlijk hoog, ruim 2,5 keer zoveel als bij Christian. Daarentegen waren deze claims gemiddeld wel zo’n 40% kleiner van omvang en meer verspreid over de provincies. De drie provincies met de meeste schadelast als gevolg van de Westerstorm waren respec tievelijk Noord-Brabant (23%), Gelderland (19%) en Zuid-Holland (17%).

Figuur 3.1
% Stormschade in totale schadelast

Bron: CED, analyse Baken Adviesgroep

"Als huizen worden beschadigd door omgevallen bomen, dan vraagt dat om directe assistentie van experts, ook om gevolgschade aan inboedels te voorkomen."

De verschillen tussen de drie stormen laten duidelijk de gevolgen zien die stormschade heeft voor het schadeexpertisecorps. Grote stormen zoals de Westerstorm zorgen voor extreme pieken in het werk van de experts. Niet alleen in termen van het grote aantal claims dat na afloop moet worden afgehandeld, maar ook in termen van de spoedhulp die direct na de storm vereist is. Als huizen daken verliezen of worden beschadigd door omgevallen bomen, dan vraagt dat om directe assistentie van experts, ook om meer gevolgschade aan inboedels te voorkomen.


Stormschade regionaal

De kaart hieronder toont de regionale verdeling van de schadelast als gevolg van storm. Cijfers zijn weergegeven in gemiddelde jaarlijkse schade per 100 woningen. Hiervoor zijn de stormschades gebruikt over de periode 2012 tot 2018. Er is over het algemeen relatief meer stormschade in de kustgebieden, zie bijvoorbeeld de kustlijn bij Groningen, de Waddeneilanden en Noord-Holland. Dit komt onder meer doordat de meeste stormen ons land bereiken vanuit het westen. Daarnaast springen ook specifieke regio’s eruit zoals rondom Someren (Noord-Brabant) waar in 2016 storm voor schade zorgde. Dit laat zien hoe stormen in een keer lokaal een grote impact kunnen hebben.

Gemiddelde Property (Brand) schade per jaar (x mln.)

Bron: Hoofd boven Water- Verbond van Verzekeraars


Klimaatscenario’s

Zware stormen zijn een uitdaging voor zowel verzekeraars als expertisebureaus. Wat deze problematiek nog urgenter maakt is de klimaatverandering. De opwarming van de aarde zorgt in Nederland voor veranderingen in het klimaat die de komende decennia kunnen resulteren in meer stormschade. Een indicatie voor de omvang van deze stijging volgt uit de prognoses van het KNMI. De exacte gevolgen van het klimaat voor de schadelast zijn onmogelijk te bepalen, maar op basis van klimaatscenario’s van het KNMI becijferde het Verbond van Verzekeraars voor een selectie oorzaken en branches wat de impact is op de schadelast.


De scenario’s bekijken verschillende temperatuurstijgingen, maar schetsen in algemene zin de richting van het Nederlandse klimaat: zachtere winters, hetere zomers en in beiden seizoen meer extreme neerslag. Het Verbond schat dat (extreme) regen goed is voor jaarlijks gemiddeld €188 miljoen aan schade. Bij de meest extreme klimaatverandering kan dit echter oplopen tot € 275 miljoen.

Een storm gaat vaak gepaard met regen. Wanneer deze regen heviger wordt, neemt de schade tijdens stormen ook toe. Belangrijk om te beseffen is dat deze ontwikkeling deels onontkoombaar is. De opwarming van de aarde is, ongeacht de klimaatdoelen, al ver gevorderd en zal de ontwikkeling van het klimaat de komende decennia bepalen.


Dit maakt noodweer, storm en de schadelast die daaruit volgt tot de nieuwe realiteit. Het probleem reikt verder dan de financiële resultaten van verzekeraars. Grote stormen die het land teisteren zorgen voor veel claims en voor enorme druk op het expertisecorpsdat op dat moment spoedwerkzaamheden moeten uitvoeren. De branche zal zich gezamenlijk weerbaar moeten maken voor deze stormachtige toekomst.

Heeft u naar aanleiding hiervan opmerkingen, vragen of ideeën?
Wij ontvangen uw feedback graag!